Nihil novi, czyli zasada równych szans kobiet i mężczyzn w UE i w Polsce

 

Polityka równych szans kobiet i mężczyzn to jedna z polityk horyzontalnych Unii Europejskiej. Każde państwo członkowskie, a więc także Polska, zobowiązane jest do funkcjonowania w oparciu o przepisy zapobiegające dyskryminacji ze względu na płeć.  Ich podstawą staje się zawarty w 1957 roku Traktat rzymski ustanawiający Wspólnotę Europejską. Polska do Unii Europejskiej wstąpiła 47 lat później, w 2004 roku. Wówczas, od ośmiu lat funkcjonowały już zapisy kolejnego dokumentu, który w życie wprowadził tzw. zasadę gender mainstreamingu. Sam dokument sygnowany przez Komisję Europejską nosi nazwę „Włączenie problematyki równych szans do polityk unijnych i działań wspólnotowych”.

Podpisany wcześniej Traktat rzymski (1957) zawierał przepisy wprowadzające zasadę równej płacy kobiet i mężczyzn za wykonywanie takiej samej pracy (artykuł 119). Dopiero Traktat amsterdamski podpisany w 1997 roku stworzył pełniejsze podstawy w zakresie stosowania polityki równościowej – dbania o równouprawnienie kobiet i mężczyzn. Dzięki niemu zasadę równości płci uznano za podstawowe prawo wspólnotowe, a Rada Unii Europejskiej została zobligowana do zwalczania każdego przejawu dyskryminacji ze względu na płeć. W ten sposób państwa członkowskie zostały zobowiązane do wspierania i dbania o równość pomiędzy kobietami i mężczyznami.

Zapisy traktatowe nie są jednak jedynymi, które regulują kwestie równości płci. Obok nich funkcjonują odrębne dyrektywy, które regulują obszary życia gospodarczego, zawodowego i społecznego. Pierwsza dyrektywa powtarza założenie Traktatu rzymskiego. Podjęta 1975 roku nakazuje równość wynagrodzeń za wykonywanie takiej samej pracy (Dyrektywa Rady nr 117 z dnia 10 lutego 1975 r.). Dalsze skupiają się na następujących kwestiach:, równości traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie ubezpieczeń społecznych (Dyrektywa Rady nr 7 z dnia 17 grudnia 1978 r.), równości w zakresie dostępu do zatrudnienia, szkoleń zawodowych, awansu zawodowego i warunków pracy (Dyrektywa Rady nr 207 z dnia 9 lutego 1976 r.), łączeniu obowiązków domowych i pracy zawodowej (Dyrektywa 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r.) oraz przeciwdziałaniu bezrobociu kobiet (dyrektywy 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r.).

Wypunktowane daty uchwalenia i wprowadzenia traktatów oraz poszczególnych dyrektyw dobitnie ukazują wagę zachowania zasady równych szans kobiet i mężczyzn nie tylko w projektach finansowanych przez UE w nowych państwach członkowskich, ale w całej strukturze Unii. Co ważne organy Unii Europejskiej nie zadają pytania o to, czy kobiety są dyskryminowane we wszystkich wymienionych polach działań, tylko, zamiast tego, na podstawie wieloletnich badań i obserwacji, stawiają tezę, że kobiety są wielokrotnie dyskryminowane indywidualnie, instytucjonalnie i systemowo, a za tak postawioną tezą idą konkretne działania antydyskryminacyjne. Unijna kampania równościowa zakłada równoległą pracę nad świadomością obywatelek i obywateli wszystkich państw członkowskich oraz ciągłe usprawnianie obowiązującego systemu społecznego i gospodarczego.

 

Polityka równościowa w polskich projektach

 

W pierwszym okresie finansowania projektów europejskich w Polsce, obejmującym lata 2004-2006 praktyka równościowa mogła zostać spełniona w zakresie Sektorowego Programu Operacyjnego – Rozwój Zasobów Ludzkich, w szczególności w Działaniu 1.6  „Integracja i reintegracja zawodowa kobiet”, którego środki całościowo przeznaczone zostały na udzielanie wszelkiego wsparcia kobietom na rynku pracy.  Mogły o nie wystąpić np. organizacje działające na rzecz kobiet. Wskazane działanie zakładało wzrost zatrudnienia oraz podniesienie statusu zawodowego i społecznego Polek. Prócz tego w ramach Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL realizować można było tematy poświęcone godzeniu życia rodzinnego i zawodowego oraz integracji kobiet, które z różnych powodów wypadły z rynku pracy, a także wdrażania bardziej elastycznych i efektywnych form pracy.

Równość kobiet i mężczyzn jest również jednym z pięciu obszarów działania programu PROGRESS na lata 2007-2013. Program ten współdziała z Europejskim Funduszem Społecznym. Przestrzeganie zasady równości szans kobiet i mężczyzn w drugim okresie finansowania w Polsce stanowi obowiązek prawny, zapisany w umowach wiążących wszystkie instytucje zaangażowane w realizację projektów w ramach PO KL.

Zapytać należy jak gender mainstreamnig i zasada równości szans kształtować będą się w kolejnym okresie programowania. Pewnie niedługo wszystkiego się dowiemy.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s