Etykietki

Wracamy do szkoleń i prezentujemy jedno z ćwiczeń dotyczące etykietowania i tworzenia oraz podtrzymywania stereotypów. Poniższe ćwiczenie jest dobre, by otworzyć część warsztatową prowadzonego szkolenia. Nie wymaga wielu materiałów (tylko samoprzylepne kartki oraz przybory do pisania), jest jednak bardzo czasochłonne. Trener/trenerka podczas tego ćwiczenia musi poświęcić wiele czasu na refleksje uczestniczek i uczestników. Grupa szkoleniowa nie powinna być większa niż 12 osób.

Ćwiczenie „Gra w etykietki”

Główny cel:

Zrozumienie czym są stereotypy i uświadomienie, w jaki sposób krzywdzą i osłabiaj niektóre grupy osób, w które godzą.

Przebieg zajęć:

Trener/trenerka przykleja na plecach osób uczestniczących nalepkę  i mówi im. że podarowana etykietka, którą będą nosić określa ich tożsamość. Uczestnicy i uczestniczki nie mogą odczytywać własnych etykiet. Przemieszczają się swobodnie po sali. Przyglądają się etykietkom innych uczestniczek i uczestników.  Zastanawiają się, jakie stereotypy wiążą się z osobami opisanymi na etykietkach i mówią o nich osobom, które je noszą. Osoba opatrzona etykietką powinna odgadnąć swoją tożsamość na podstawie tego, co usłyszy. Może potrzebować kilku podejść, zanim uda jej się odgadnąć prawdziwą tożsamość.

Odpowiedzi uczestników i uczestniczek mogą brzmieć następująco:

  • mogę powiedzieć osobie z nalepką niezamężnej nastoletniej matki, że „osoby takie, jak ona zazwyczaj są mało moralne”;
  • mogę powiedzieć komuś, kto nosi etykietkę uciekiniera starającego się o azyl, że „twierdzi,iż unika prześladowań, ale to zwykłe oszustwo, bo chce po prostu ukraść mi pracę”;
  • mogę powiedzieć osobie z etykietką niepełnosprawnej kobiety, że „żaden mężczyzna się z nią nie ożeni, ponieważ nie będzie ona w stanie wykonywać prac domowych lub mieć dzieci”.

Być może uczestniczki i uczestnicy będą potrzebowali jakiegoś przykładu zanim rozpoczną. W kolejnej części ćwiczenia osoba prowadząca zajęcia prosi uczestników i uczestniczki, żeby podyskutowali o stereotypach, do których się odwołali. Mogą to zrobić w parach, grupach lub w ogólnej dyskusji. Pytania kierunkujące dyskusje mogą brzmieć następująco:

  •  Czy wierzycie w ten stereotyp?
  • Jak myślicie, skąd taki stereotyp się wziął?
  • Jak sądzicie, jak traktowaliby was ludzie, gdybyście naprawdę byli osobą opisaną na etykietce?

Trener/trenerka przedstawia też punkty kluczowe:

  • Prawie z każdą grupą na świecie wiąże się jakiś stereotyp. Stereotypy to nadmiernie uproszczone i sztywne uogólnienia dotyczące poszczególnych grup.
  • Gdy osoby, które spotykacie, dowiadują się kim jesteście, natychmiast wyrabiają sobie o was opinię.  Postrzegają was przez pryzmat wytworzonego społecznie stereotypu. Dlatego stereotyp jest bardzo niesprawiedliwym uogólnieniem stosowanym przez ludzi, którzy nie znają waszych prawdziwych tożsamości i którzy nie zadali sobie trudu, by was poznać.
  • Pomyślcie również ilu osób z tego powodu unikamy lub nie możemy pozna. Może tracimy okazję zawarcia nowych przyjaźni, spotkania nowych znajomych lub pozyskania nowych partnerów albo wspólników, tylko dlatego, że nie potrafimy przełamać stereotypowego spojrzenia na inną osobę.

Alternatywa

Wybierzcie ćwiczenie alternatywne, jeśli macie obawę, że osoby uczestniczące w zajęciach nie zareagują dobrze na 31konieczność noszenia etykietek, lub jeśli boicie się, że któraś z użytych tożsamości kogoś obrazi albo zdenerwuje. Alternatywne ćwiczenie zakłada umieszczanie nalepki na plecach uczestników i uczestniczek. Nalepki mogą mieć kolor czerwony, niebieski lub zielony (lub jakikolwiek inny dostępny w danej chwili). Można również po prostu napisać na nich nazwy kolorów. Uczestnicy i uczestniczki powinni traktować ludzi noszących pewne kolory w określony sposób. Możecie sami ustalić w jaki (na przykład: witając osoby z czerwonymi nalepkami jak dobrych przyjaciół/przyjaciółki, którym ufacie i chcecie okazać sympatię; witając osoby z niebieskimi nalepkami, jak osoby konfliktowe, których chcecie uniknąć, choć nigdy nie sprawili wam kłopotu; osoby z zielonymi nalepkami, jak ludzi, których nawet lubicie, ale nie chce wam się z nimi gadać). Osoby uczestniczące w szkoleniu muszą odgadnąć na podstawie usłyszanego powitania, jakiego koloru nalepkę noszą.

Po ćwiczeniu uczestniczki i uczestnicy mogą porozmawiać o tym, jakie uczucia wzbudziły w nich powitania wywołane kolorami nalepek. Jakie to uczucie, zostać sympatycznie powitanym/powitaną? Jak sią czuły/czuli, gdy zostali potraktowani, jak osoby niegodne zaufania, których należy unikać?

Możecie powiązać to ćwiczenie z przesłaniami dotyczącymi stereotypów i dyskryminacji. Są ludzie, do których mamy nastawienie włączające i tacy, których wykluczamy, często bezpodstawnie lub dlatego, że nauczono nas tego, by traktować ludzi w pewien sposób, jeśli mają określony wygląd, bądź etykietkę nadaną im przez społeczeństwo.

Przykładowe etykietki do wykorzystania:

  • Samotna młoda matka
  • Bezdomny
  • Anorektyczka
  •  Bezdomna Kobieta
  • Policjant
  • Czarnoskóry lekarz
  • Rumuński Rom
  • HIV -pozytywny mężczyzna
  • Uchodźca
  • Mężczyzna z zespołem Downa
  • Niezamężna 45-letnia kobieta
  • Starsza Kobieta
  • Osoba chora psychicznie
  • 13-letni Hip-hopowiec
  • Biznesmen
  • Dziecko „ulicy”
  • Biznesmenka
  • Niepełnosprawna robotnica
  • HIV–pozytywna kobieta
  • Bezrobotny
  • Właścicielka dużej firmy
  • Emerytowany robotnik
  • Feministka
  • Lesbijka
  • Działacz związków zawodowych
  • Rozwódka z małym dzieckiem
  • Gej
  • Działaczka organizacji ekologicznej

Powyższe ćwiczenie możecie znaleźć w  publikacji Wybierz różnorodność. Promowanie postaw antydyskryminacyjnych w organizacji, szkole i miejscu pracy, pod red. Anny Kamińskiej, Mikuszewo 2007.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s